ANAVATANI

        Orta ve Güney Amerika kökenlidir. Güney Amerika’nın doğal tropikal bir bitkisidir. Bu ülkeler yanında Meksika, Kosta Rica, Panama, Kolombiya, Venezüella da yoğun olarak ticari anlamda yetiştiriciliği yapılmaktadır. Tropik iklim koşullarında açıkta, subtropik iklim koşullarında ise düşük sıcaklıklar ve yoğun solar radyasyondan dolayı korunmuş yerlerde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

        Pitaya, Ejderha meyvesi, Asma kaktüsü, Gece çiçeklenen kaktüs, Gece güzeli, Külkedisi, Gecenin kraliçesi, Armut çileği… Adları ile bilinmektedir.

        Ülkemizde bu meyve türü ile ilgili olarak adaptasyon çalışmaları tamamlanmış olup Gazipaşa ilçemizde, Yakacık, Beyrebucak ve Macar mahallelerinde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

 

MORFOLOJİSİ

        Kökleri 15–30 cm derinlikte bulunur ve gövde gibi sulu bir yapıya sahip değildir. Toprak kuru bırakılmamalıdır. Çok tuzlu ve ağır topraklara dayanıklı değildir. Gövde su depolamak için değişikliğe uğramıştır. Gövdeden çok sayıda kol olarak isimlendirilen yapılar meydana gelir. Gövdeden çıkan kolların üzerinde çiçekler tek tek bulunur. Çiçekleri oldukça büyük ve çok gösterişlidir. Çiçekler beyaz-pembe renktedir. Bazı çeşitleri kokuludur. Çiçekler çan şeklindedir.

ÇİÇEKLENME VE TOZLANMA DÖNEMLERİ

        Çiçeklenme Mayıs ayında başlamakta ve Ağustos ayına kadar devam etmektedir. Hermafrotid çiçek yapısına sahiptir. Çeşitlerin çoğu kendine verimlidir fakat yabancı tozlanma meyve iriliğini ve verimi artırır. Çiçekleri çok hızlı açar. Çiçekler akşamüzeri 6.30-7.00 gibi açmaya başlar ve akşam saat 10.00 gibi tamamen açılır. Tozlanmadan sonra gece 2.00 gibi çiçekler kapanmaya başlar ve ertesi gün çiçekler solar. Çiçeklenmeyi sıcaklık ve ışık yoğunluğu etkilemektedir. Bulutlu günlerde çiçekler daha erken saatlerde açılırken, sıcaklığın düşük olduğu günlerde ise tozlanmayı takiben daha  geç saatlerde solmaya başlamaktadır. Tozlanma yarasalar ve şahin güvesi ile gerçekleşmektedir. Doğal tozayıcıların olmadığı yerlerde elle tozlama meyve tutumunu olumlu yönde etkilemektedir. Sabahın erken saatlerinde bal arıları da etkili olmaktadır.

      

MEYVE

        Meyveler orta büyüklükte ve dikdörtgen şekildedir. Meyve ağırlığı çeşitlere göre ve tozlanmaya göre değişmekle birlikte 350 g ile 850 g arasında değişir. Meyveler kırmızı kabuklarıyla çok seçkin görünürler. Meyve et rengi çeşitlere göre değişmekle beraber kırmızı ve beyaz renklidir. Klimakterik bir meyve türü değildir. Hasat olgunluğu ile yeme olgunluğu aynıdır.

 

 

TOPRAK İSTEĞİ

        Farklı toprak tiplerine adaptasyonu yüksek bir meyve türüdür. Hafif asidik toprakları (pH 5.5-6.5) tercih etmektedir. Az killi çok kumlu ve organik maddece zengin toprakları sever. Toprağın çok iyi drene edilmiş olması gerekmektedir. Ayrıca kısa sürelide olsa su basmalarına toleransı yoktur.

ÇOĞALTIM

        Tohumla Çoğaltım, Çelikle Çoğaltım, Aşı ile Çoğaltım, Doku Kültürü ile Çoğaltım

TOHUMLA ÇOĞALTIM

        Meyvelerden toplanan tohumlar yıkandıktan sonra ekilmektedir. Ekimden 3-4 gün sonra çimlenmekte ve 4-5 hafta sonra da plastik tüplere aktarılmaktadırlar. Araziye dikim aşaması 9-10 ayı bulabilmektedir. Dezavantajı çok geç meyveye yatmaktadır. Araziye dikinden 3-4 yıl sonra çiçeklenme başlamaktadır.

ÇELİKLE ÇOĞALTIM

        Çoğaltımda en yaygın olarak kullanılan, kolay ve uzuz bir çoğaltma metodudur. Çelikten üretilen fidanlarda çiçeklenme dikimden 1-2 yıl sonra başlamaktadır.

 

 

DİKİM

        Dikim aralığı çeşitlere göre değişmekle beraber 3x3, 4x3, 5x3 m arasında değişir. Ekonomik ömrü 20 yıldır. Tırmanıcı bir kaktüs olduğu için terbiye sistemi kullanılması gerekir.

DİKİM SİSTEMLERİ

Telli Terbiye Sistemleri, Direk Dikim Sistemi, Saksı Dikim Sistemleri

BUDAMA

        Pitaya dikimden itibaren çok hızlı büyümekte ve çok kısa sürede uygulanan terbiye sisteminin tepesine ulaşmaktadır. Tepeye ulaşan ana gövde kesilerek dallanmaya izin verilmelidir. Bu budamaya şekil budaması denir.İyi gelişen bir pitaya ilk yıl 30 yan dal oluşturabilir. 4. yılın sonunda yan dal sayısı 130’a yükselebilir.

SULAMA

        Kaktüsgiller familyası üyesi olduğu için büyüme ve gelişme için yeterli miktarda su ihtiyacının karşılanmasını ister. Tropik yağmur ormanları orjinli olduğu için sulama pitaya için oldukça önemlidir. Kök sistemi yüzlek olduğu için toprak yüzeyi nemli tutulmalı ve aşırı sulamadan kaçınılmalıdır. Özelikle çiçeklenme döneminde daha kuru bir toprak istemektedir. Çiçeklenmeden sonra meyve gelişimi döneminde mutlaka yeterli sulama yapılmalıdır. 

GÜBRELEME

        Pitaya yüksek verim için iyi bir gübreleme ister. Organik madde içeriği yüksek toprakları çok sever. Bitki gelişim dönemine uygun iyi bir gübreleme uygulanmalıdır.Ca ve mikro element uygulaması meyve büyümesi ve meyve sertliği için çok önemlidir

 

İlgili resim

 

HASTALIK VE ZARARLILAR

 

Bakteriyel hastalıklar,  Yumuşak sulu gövde çürüklüğü, Fungal hastalıklar, Kahverengi leke hastalığı, Antraknoz

 

pitaya diseases ile ilgili görsel sonucu

pitaya diseases brown spots ile ilgili görsel sonucu            pitaya diseases ile ilgili görsel sonucu

 

VERİM

        Pitaya ikinci yıl ürün vermeye başlar ama asıl verim üçüncü yılında başlar. Ortalama verim 3. yılın sonunda 10-12 ton/ha iken İsrail, Malezya ve Tayvan gibi ülkelerde 16-27 ton/ha arasında değişmektedir. Sri-Lanka koşullarında ise verim 18-22 ton/ha arasında değişim göstermektedir.

HASAT

        İklime ve çeşitlere göre değişmekle beraber olgunlaşma zamanı Temmuz ayından Aralık ayına kadar devam etmektedir. Meyveler farklı zamanlarda olgunlaşmakta ve genellikle 2 haftada bir hasat edilmektedir. Hasat meyveye zarar vermeden budama makasları ile yapılmaktadır. Hasattan sonra meyveler mutlaka gölge bir yerde bekletilmelidir.  Klimakterik bir meyve değildir. Meyveler max. şeker seviyesinde hasat edilmelidir.Meyveler pembe-kırmızı ve üzerindeki kabuklar yeşil olduğu zaman hasat edilmelidir. Çiçeklenmeden yaklaşık 40-50 gün sonra hasat olgunluğuna gelmektedir

DEPOLAMA

        Raf ömrü 8 gündür. Daha sonra hızlı bir şekilde ağırlık kaybı meydana gelir.Lokal pazarlar için depolamaya gerek yoktur fakat uzak pazarlar için mutlaka depolamak gerekir.7-10 C’de 45 gün depolanabilmektedir